Bateria dział kaliber 254 mm

Admin włącz .

bateria terespol Na przełomie czerwca i lipca 1915 roku do Twierdzy Brzeskiej przywieziono cztery działa kalibru 254 mm (10 cali). Działa te pochodziły z baterii nadbrzeżnych z Kronsztadu. Stanowiska dla dział zbudowano na terenie przedmościa terespolskiego oraz wołyńskiego. Zbudowano dwie baterie, po jednej w każdym z ww sektorów. Bateria składała się z dwóch dział. Działa ustawione były na obrotowej platformie mocowanej za pomocą stalowych kotw do betonowych, okrągłych postumentów. Bateria "terespolska" od strony przedpola osłonięta była półkolistym nasypem ziemnym.

Opis

bateria_10_cali bateria Zdjęcia archiwalne niestety nie prezentują baterii terespolskiej, niemniej jednak pokazują wygląd stanowisk tego działa w innych twierdzach. Działa miały możliwość prowadzenia ognia dookolnego o zasięgu 19 wiorst (ok. 20 km). W obrazowym ujęciu, zasięg rażenia baterii „terespolskiej” wynosił: w kierunku zachodnim około 15 wiorst poza drugą linię fortyfikacji zewnętrznych, w kierunku wschodnim działa mogły bombardować nieprzyjaciela do odległości 9 wiorst poza obręb drugiego pierścienia fortyfikacji. Przy dobrze wyszkolonym zespole obsługi składającym się z 10-12 ludzi, działo mogło prowadzić ogień z częstotliwością co 1-1,5 minuty.

Rys historyczny

bateria_10_cali_pociskBateria 10 calowych dział z Terespola odegrała pewną rolę w czasie ewakuacji Twierdzy Brzeskiej w sierpniu 1915 roku. Ewakuacja miała rozpocząć się 8 sierpnia od rozbrojenia lewego skrzydła przedmościa Kobryńskiego oraz przedmościa Wołyńskiego. Rozbrajanie sektora Terespolskiego odroczono do ostatnich dni, bo z jego broni, w tym dwóch 10-calowych dział prowadzono ciągły ogień mający opóźnić postępującą ofensywę wojsk wroga. Ostatecznie baterię terespolską „ewakuowano” stopniowo tj. demontują i wywożąc najpierw jedno działo z zestawem amunicji, podczas gdy drugie pozostało na miejscu i strzelało do wieczora ostatniego dnia ewakuacji. W ostatnim dniu działo załadowano na platformę kolejową i wywieziono na wschód.

Lokalizacja

bateria terespol lokalizacjaBaterię w terespolskim sektorze obrony zbudowano przy zachodniej rubieży miasta Terespol w odległości ¾ wiorsty na wschód od linii kolejowej Warszawa-Brześć i w odległości około 4 wiorst od pierścienia fortów zewnętrznych. Baterię na przedmościu wołyńskim umiejscowiono na południe od wsi Pugachevo. Podobnie, jak w przypadku baterii terespolskiej, bateria znajdowała się nieopodal torów kolejowych tj. linii kolejowej na Kowel. Bliskość transportu kolejowego była niezbędna ze względów logistycznych tj. transport dział oraz amunicji o bardzo dużych gabarytach.

Stan obecny

Z baterii „terespolskiej” zachowały się 2 charakterystyczne półkoliste nasypy ziemne osłaniające stanowiska. Za jednym z wałów zachował się okrągły betonowy postument ze stalowymi gwintowanymi kotwami, do których mocowana była platforma działa. Na betonowym postumencie widoczne są biegnące po okręgu charakterystyczne wyżłobienia-tory, po których obracała się platforma działa. Zazwyczaj w wyżłobieniu tym znajdowała się metalowa listwa ze znacznikami kąta ustawienia. Nie wiadoma, czy w przypadku tej baterii taka listwa była, w każdym bądź razie nie zachowała się. W postumencie betonowym widoczne też prostokątne wyżłobienia, w których ryglowano – nastawiano platformę działa w odpowiednim kierunku. Za znajdujący się nieopodal drugim charakterystycznym ziemnym wałem nie udało się odnaleźć betonowego stanowiska drugiego działa. Niewykluczone jednak, że drugie działa było w tym miejscu ustawione na drewnianej podbudowie, co było technicznie możliwe. Niemniej jednak, lokalizacja drugiego działa nie jest jednoznacznie potwierdzona i wymaga dogłębniejszego zbadania terenu. Obecnie oba stanowiska znajdują się wśród pól uprawnych. Dostęp nieco utrudniony – spacer przez pola. Nasypy ziemne baterii porośnięte są intensywnie krzakami i drzewami, co utrudnia dokładniejszą eksplorację. Betonowy postument działa częściowo przykryty ziemią ale bardzo dobrze widoczny. Elementy betonowe i stalowe mocno nadgryzione zębem czasu. W ostatnim czasie centralna stalowa kotwa postumentu baterii padł niestety łupem złomiarzy.

  • Źródła:
  • FORUM fortification.ru

baner laplander