Fort "K" Kobylany

Admin włącz .

Fort K w Kobylanach

Fort lit. K zlokalizowany jest na zachód od wsi Kobylany. Fort „K” wraz z położonym niedaleko fortem „O” w  Koroszczynie bronił najbardziej zagrożonego na atak nieprzyjacielskich wojsk, zachodniego sektora twierdzy brzeskiej. Fort „K” należał do głównej linii obrony, którą według planów miało tworzyć m.in. 14 fortów, z czego 4 umiejscowiono na zachodniej stronie rzeki Bug, na terenie przedmościa terespolskiego. Fortyfikacje głównej linii obrony, które opasały centralną część twierdzy pierścieniem o promieniu brzeskiej 7 km, rozpoczęto budować w 1912 roku. Budowę przerwał wybuch I wojny światowej.

Projekt fortu

Projekt fortu K Kobylany

Bazę projektową fortów głównej linii obrony twierdzy stanowiły opracowania gen. inż. Wieliczki, gen. inż. Bujnickiego oraz płk inż. Małkowa-Panina. Te typowe projekty były jednak poddawane przez budowniczych indywidualnym modyfikacjom dostosowującym dany fort do lokalnych warunków. Projekt fortu "K" sygnował kpt. inż. Leonow. Cechą wspólną wszystkich projektów było założenie "etapowego" wznoszenia fortów, dzięki czemu ukończenie każdego etapu budowy dawało już możliwość wykorzystania funkcji bojowych fortu. Cecha ta okazała się niezwykle przydatna, gdy wybuch I wojny światowej spowodował, że priorytetem było oddanie do użytkowania „zamkniętego” dzieła. Mimo zwiększenia intensywności prac wiele fortów nie zdołało uzyskać formy takiej, jak przewidywał pierwotnie projekt. Tak też było w przypadku fortu „K”. Fort nie zyskał ostatecznego kształtu ale posiadał zdolność bojową.

Opis fortu

Fort K Fort "K" zajmował mniej więcej obszar o wymiarach 550m (szerokość) i 400m (głębokość). Fort posiadał kaponierę czołową z sześcioma izbami i wybiegami do fosy. Kaponiera była osłonięta potężnym ziemnym rawelinem i łączyła się z kazamatami wału głównego za pomocą centralnej poterny. Wał główny fortu był w całości skazamatowany, oparty na łuku ze schronami pogotowia i wyjściami prowadzącymi na majdan fortu. Kazamaty posiadały ściany żelbetonowe o grubości 2-5 metrów (czołowe i boczne) oraz 1,8-2 metrów (tylne). Strop o grubości 3,5-4,2 metra zbrojony był trzema rzędami siatki stalowej lub oparty na stalowych belkach z 30 cm warstwą asfaltobetonu.

Ława strzelecka po ostrzale artyleryjskim Zasieki w forcie KobylanyNa wale głównym znajdowały się betonowe ławy strzeleckie i stanowiska dla lekkich dział i karabinów maszynowych. Na skrzydłach wału umieszczono opancerzone stanowiska obserwacyjne. W projekcie przewidziano również umieszczenie kopuł pancernych. Zamiaru tego nie zdołano zrealizować ze względu na wybuch wojny, a otwory zasklepiono betonem. W forcie "K" planowano zbudować także siedmioizbowe koszary szyjowe z tradytorami bocznymi i kaponierą szyjową. Zamiast tego w części szyjowej budowano półstałe schrony pogotowia, odkryte stanowiska dla armat oraz ławy strzeleckie. Fort otoczony fosą oraz pasem zasieków i polem minowym. Fosa fortu zabezpieczona była przeszkodami w postaci zasieków z drutu kolczastego oraz krat fortecznych.

Stan obecny

Fort K w Kobylanach - obraz satelitarnyStrzelnica na terenie fortuFort K KobylanyFort jest dość dobrze zachowany, jako całość. Częściowo wysadzone są kazamaty tj. schrony pogotowia na obu ramionach wału głównego oraz kaponiera czołowa. Zachowane są natomiast kazamaty w centralnej części wału, poterna osiowa, jak również stanowiska na wale. Na terenie fortu (wzdłuż rawelinu) funkcjonuje obecnie strzelnica - należy zachować szczególną ostrożność przy zwiedzaniu fortu. Fort został wpisany do rejestru zabytków.

  • Literatura źródłowa:
  • Fortyfikacja tom IV. Fortyfikacja rosyjska na ziemiach polskich. Materiał z konferencji naukowej. TPF 1996
  • Twierdze i działania na ziemiach polskich w czasie I wojny światowej, [red.] Chorzępa J. Białystok - Przasnysz 2000
  • Zdjęcia i mapy:
  • | rufort.info | ibrest.ru |

baner laplander