Półstałe forty piechoty

Admin włącz .

forty piechoty

Półstałe forty piechoty stanowią przykład dzieł międzyfortowych o konstrukcji ziemno - betonowej. Powstawały w latach 1914-1915 tj. w ostatniej (szóstej) fazie rozbudowy twierdzy jako tzw. element pozycji polowej. Na terenie przedmościa zidentyfikowano dotychczas dziewięć tego typu obiektów. Półstałe forty piechoty rozlokowane są praktycznie w każdej strefie obrony Twierdzy tj. w pozycji wysuniętej (Dobryń, Małaszewicze Duże, Morderowicze), w głównej linii obrony i na międzpoloch cofnięte pełniące rolę obiektów wsparcia (Kobylany, Koroszczyn, Borek, Lechuty i Łobaczew Mały).

Projekt

Fort piechoty plan Pierwotne założenie fortu piechoty opierało się na rzucie zbliżonym do trapezu z angułami skierowanymi do przedpola i w szyi. Na obu flankach zaokrąglone stanowiska dla ciężkich karabinów maszynowych. Całość fortu otoczona fosą wodną. Na przedpolu – zgodnie z założeniami budowy rosyjskich pozycji polowych – chroniące od czoła i z boków zapory z drutu kolczastego, a także pole minowe. We wnętrzu części centralnej fort piechoty ujęty był półpierścieniem ziemnego wału artyleryjskiego ze skazamatowanym przedpiersiem. Forty piechoty nad BugiemWał artyleryjski posiadał betonowe nisze amunicyjne po bokach. W większości obiektów kazamaty były wykonywane specjalną techniką. Widać to na przykładzie fortu Borek – beton nisz amunicyjnych wlewany do szalunku w postaci „skrzyń” z grubych bali – pozostały po nich charakterystyczne szczeliny. Przypuszczalnie istniał także jeszcze jeden równoległy wał artyleryjski skierowany w przeciwna stronę. W zależności od wielkości obiekt posiadał kilka stanowisk dla karabinów maszynowych i armat polowych prowadzących ogień przeciwszturmowy. Dodatkowym uzbrojeniem były (flankujące z obu stron podejście do fortu) co najmniej dwa ciężkie karabiny maszynowe i indywidualna broń załogi.

Lokalizacja

forty piechoty mapaW pasie pozycji wysuniętej, a więc na najbardziej położonym na zewnątrz pierścieniu obronnym skłądającym się wyłącznie z obiektów o charakterze polowym znajdujdują się cztery półstałe forty zlokalizowane odpowiednio w pobliżu wsi: Małaszewicze Duże, Dobryń Duży, Koroszczyn oraz Neple (Morderowicze). W głównej linii obrony znajdują się kolejne  dwa forty umiejscowione w sektorze południowo-zachodnim tj. na pd. od wsi Kobylany i na zach. od wsi Kolonia  Lebiedziew. Pozostałe 3 forty wzniesiono w celu wzmocnienia słabo ufortyfikowanego północnego odcinka obrony. W sektorze tym miał być zbudowany fort stały "N" ( rejon wsi Ogrodniki-Samowicze) lecz jego budowy ostatecznie zaniechano. Jedynym stałym punktem oporu w tym rejonie był więc stary, choć zmodernizowany fort pierwszego pierścienia tj. nr "VII" w Łobaczewie. Forty półstałe zlokalizowane są w tym sektorze nad samym Bugiemna pn-wsch od wsi Łobaczew Mały (2 forty) oraz jeden fort we wsi Lechuty Duże.

Forty Piechoty

Fort Morderowicze

Fort znajdował się w pasie pozycji wysuniętej w sektorze północno-zachodnim miedzy wsiami Malowa Góra i Neple. Fort zbudowano na wzniesieniu terenu opodal folwarku Morderowicze. Do fortu prowadzi droga forteczna od strony Koroszczyna. Fort dzięki położeniu z dala od obecnych siedlisk ludzkich zachował się w dobrym stanie, choć trzeba mieć w świadomości, że fort nie został ukończony. Umocnienia fortu tj. wały, fosa, stanowiska strzeleckie są bardzo dobrze widoczne. Fort obecnie znajduje się w lesie więc porastające drzewa mogą utrudniać nieco orientację.

F.piechoty MorderowiczeF.piechoty Morderowicze-1F.piechoty Morderowicze-3F.piechoty Morderowicze-4 

Fort Koroszczyn

Fort znajdował się w pasie pozycji wysuniętej w sektorze zachodnim, na zachód od wsi Koroszczyn. Niestety z fortu nie zachował się prawie nic. Obiekt jest położony wśród pól uprawnych i systematycznie niwelowany przy pracach polowych. Widoczne jedynie lekkie nierówności terenu. Widok satelitarny pozwala na dokładniejsze zorientowanie się w kształcie i położeniu obiektu, niż „naziemna” eksploracja. Dojazd drogami gruntowmi i leśnymi od strony Koroszczyna, Nepli lub Malowej Góry plus krótki spacer.

F.piechoty KoroszczynF.piechoty Koroszczyn-1 

Fort Dobryń Duży

Fort znajdował się w pasie pozycji wysuniętej w sektorze zachodnim, na północny-wschód od wsi Dobryń Duży. Obecnie obok przebiega droga do przejścia granicznego, a w pobliżu znajduje się terminal odpraw. Fort położony jest częściowo na polach uprawnych, a częściowo na terenie sadu. Z tego względu częściowo i słabo zachowany, choć można łatwo zorientować się w kształcie (widoczne zarysy, wały). Część fortu położona na terenie sadu jest niedostępna ;) tj. za siatką. Dojazd do fortu od strony Koroszczyna lub Dobrynia drogami polnymi.

F.piechoty DobrynF.piechoty Dobryn-1F.piechoty Dobryn-2F.piechoty Dobryn-3 

Fort Małaszewicze Duże

Fort znajdował się w pasie pozycji wysuniętej w sektorze zachodnim pomiędzy wsiami Małszewicze Duże i Wólka Dobryńska po południowej stronie traktu Warszawa-Brześć. Do fortu prowadzi droga odchodząca na południe od trasy E30. Fort znajduje się na terenie prywatnym, obok boiska. Teren ogrodzony płotem z bali drewnianych wykorzystywany do wypasu zwierząt. Paradoksalnie dzięki takiemu użytkowaniu fort zachował się częściowo i nie został całkowicie zniwelowany. Widoczny wyraźnie zarys fortu - wał główny, stanowiska ogniowe etc.

F.piechoty Malaszewicze DuzeF.piechoty Malaszewicze Duze-1F.piechoty Malaszewicze Duze-2F.piechoty Malaszewicze Duze-4F.piechoty Malaszewicze Duze-5F.piechoty Malaszewicze Duze-6F.piechoty Malaszewicze Duze-8F.piechoty Malaszewicze Duze-7


Fort Kobylany

Fort znajdował się w pasie głównej pozycji obrony w sektorze zachodnim, na południe od wsi Kobylany, za torami kolejowymi. Obiekt jest położony wśród pól uprawnych i systematycznie niwelowany przy pracach polowych. Dodatkowo, przez teren fortu przebiega lokalna droga asfaltowa z Kobylan do Lebiedziewa. Bardzo słabo, częściowo zachowany. Widoczne jedynie resztki umocnień w części czołowej.  Można zobaczyć także resztki betonu z kazamat wału głównego (w części centralnej). Ta „wysepka” jeszcze się broni przed zaoraniem ale chyba już niedługo :(

F.piechoty Kobylany-1F.piechoty Kobylany-2F.piechoty Kobylany-4F.piechoty Kobylany-5 

Fort Borek

Fort znajdował się w pasie głównej pozycji obrony w sektorze południowo-zachodnim, na zachód od wsi Lebiedziew. Obiekt stosunkowo dobrze zachowany mimo cześciowego wysadzenia. Fort położony wśród pól, mocno porośnięty drzewami. Doskonale widoczne umocnienia. W forcie zachowały się betonowe kazamaty. Fort wpisany jest do rejestru zabytków. Dojazd do forty drogą gruntową z Lebiedziewa.

Fort Lechuty Duże

Fort wzniesiony na zachód od wsi Lechuty Duże, wspomagał obronę słabo umocnionego północo-zachodniego sektora. Obecnie znajduje się za południową linią zabudowy na końcu wsi. Obiekt zachowany częściowo ale w umiarkowanie dobrym stanie. Część zniwelowana w wyniku prac polowych i pozyskiwania piachu. Można jednak z łatwością rozpoznać część zachowanych umocnień (zadrzewiony teren)  m.in. wału głównego, stanowisk ogniowych. Bardziej dociekliwi eksploratorzy dostrzegą nawet wśród trawa betonowe kazamaty. Dojazd drogą gruntową i spacer od południowej strony, ewentualnie krótsza droga przez podwórko przylegającego gospodarstwa.

 F.piechoty LechutyF.piechoty Lechuty-1F.piechoty Lechuty-2F.piechoty Lechuty-3F.piechoty Lechuty-4F.piechoty Lechuty-5F.piechoty Lechuty-6

Fort Łobaczew Mały i Fort "Bug"

Forty wzniesione na północny-wschód  od wsi Łobaczew Mały, wspomagały obronę słabo umocnionego północnego sektora. Obiekty znajdują się na osi obecnej gruntowej drogi z Łobaczewa Małego w kierunku Bugu. Obiekty zachowane dość słabo. Część terenu użytkowana rolniczo. Widoczne zarysy wałów, fosa wypełniona miejscami wodą. Eksploracja fortów jest utrudniona bo teren jest mocno porośnięty drzewami i krzewami. Ponadto teren lokalnie mocno podmokły, co utrudnia dojazd i przeprawę. Kręcąc się zbyt długo w pobliżu fortu przy Bugu można przy okazji spotkać się ze zmotoryzowanym patrolem straży granicznej ;)

F.piechoty LobaczewF.piechoty Lobaczew-1F.piechoty Lobaczew-2

  • Literatura źródłowa:
  • Fortyfikacja tom IV. Fortyfikacja rosyjska na ziemiach polskich. Materiał z konferencji naukowej. TPF 1996
  • Fortyfikacja tom XI. Fortyfikacje rosyjskie, Twierdze Dęblin i Brześć, fortyfikacje Lubelszczyzny. TPF 2000
  • Zdjęcia:
  • ibrest.ru | www.mapywig.org |

baner laplander